Krajowa oraz regionalna polityka przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz przemocy ze względu na płeć

   „Krajowa oraz regionalna polityka przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz przemocy ze względu na płeć” – działania prokuratorów obszaru regionu szczecińskiego na rzecz osób pokrzywdzonych przestępstwem

 

Prokuratorzy obszaru właściwości Prokuratury Regionalnej w Szczecinie od szeregu lat włączają się do działań podejmowanych przez stowarzyszenia i organy samorządowe na rzecz zwalczania szeroko rozumianej przemocy w tym przemocy w rodzinie, przemocy ze względu na płeć oraz pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem.
Prokuratura Regionalna w Szczecinie jest koalicjantem „Koalicji na rzecz przyjaznego przesłuchiwania dzieci” utworzonej przez Fundację „Dzieci Niczyje”. W ramach tych działań prokuratorzy współpracują z Ośrodkiem Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem Stowarzyszeniem „S.O.S dla Rodziny” nad wprowadzaniem procedur międzyinstytucjonalnych pomocy dla dziecka krzywdzonego.
Wypracowanie takich procedur ma na celu zapewnienie dziecku, a także jego opiekunom wszechstronnej pomocy wszystkich służb w wypadku wystąpienia sytuacji zagrożenia popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego. Udział prokuratorów w tego rodzaju inicjatywach stanowi merytoryczne wsparcie działań podejmowanych przez różne instytucje zmierzające do zapobiegania naruszeniom prawa. Od dwóch lat Prokuratura Apelacyjna w Szczecinie jest partnerem bardzo dobrego programu „Żółta kartka dla sprawcy przemocy”. W dniu 24 października 2011 r. Prokurator Apelacyjny w Szczecinie podpisał porozumienie partnerskie o przystąpieniu okręgu Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie do programu „Żółta karta dla sprawcy przemocy”.
Program ten realizowany w województwie zachodniopomorskim przy wsparciu Wojewody Zachodniopomorskiego przez Ośrodek Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem Stowarzyszenia „SOS dla Rodziny” w ramach rządowego programu Ograniczania Przestępczości i Aspołecznych Zachowań „Razem Bezpiecznej”. Partnerami Programu są m.in. Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie, Sąd Okręgowy w Szczecinie i Sąd Okręgowy w Koszalinie.
Jego celem jest próba systemowego połączenia różnych służb i strategii oddziaływania na osoby stosujące przemoc, która ma dać realną szansę na zmianę zachowań tych osób, a w konsekwencji zmianę sytuacji życiowej rodzin dotkniętych problemem przemocy.
Projekt zakłada także podniesienie poziomu profesjonalizmu w kontakcie z osobami stosującymi przemoc wśród przedstawicieli instytucji i organizacji mających bezpośrednią styczność ze sprawcą przemocy. I w tym kontekście Prokurator Apelacyjny w Szczecinie uznał udział prokuratorów w programie „Żółta karta dla sprawcy przemocy” za celowy.
Zgodnie z zawartym porozumieniem prokuratorzy od dwóch lat uczestniczą w szkoleniach, konferencjach i zespołach interdyscyplinarnych, w trakcie których przekazują posiadaną przez siebie wiedzę merytoryczną dla uczestników realizujących program. Prokuratorzy z obszaru właściwości Prokuratury Regionalnej w Szczecinie brali udział w 2011 i 2012 r. w szkoleniach organizowanych w ramach ww. kampanii. W budynkach prokuratur obszaru apelacji szczecińskiej znajdują się plakaty promujące program. Są też dostępne ulotki, z którymi mogą zapoznać się osoby przychodzące do prokuratur zainteresowane uzyskaniem konkretnej pomocy. Na bieżąco podnoszona jest także wiedza prokuratorów dotycząca tej kategorii przestępstw.
W dniu 13 września 2013 r. w apelacji szczecińskiej przeprowadzono szkolenie zorganizowane przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury m.in. nt. „Metodyki prowadzenia postępowań karnych dotyczących przemocy w rodzinie”. Podczas szkolenia podkreślano wagę inicjatywy szczecińskiej – „Żółta karta dla sprawcy przemocy”.
Prokuratura Apelacyjna w Szczecinie brała także udział w zorganizowanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Szczecinie Kampanii Społecznej „Biała Wstążka” w Szczecinie – Szczecin Przeciwko Przemocy w Rodzinie, stworzonej przez mężczyzn w celu przeciwdziałania przemocy wobec kobiet. Jest to bardzo cenna inicjatywa bo zwraca uwagę na pomoc skierowaną przeciwko różnym osobom. Biała wstążka ma symbolizować zobowiązanie do przerwania milczenia w kwestii przemocy w rodzinie i powstrzymania się od wszelkich form jej stosowania. Celem kampanii było także uwrażliwienie mieszkańców Szczecina na problemy ludzi starszych, niepełnosprawnych, wykluczonych oraz dzieci – będących ofiarami przemocy w rodzinie.
Działania prokuratorów obejmują także realizację zapisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.).
Prokuratorzy od wielu lat biorą udział w pracach zespołów interdyscyplinarnych. Obecnie członkami zespołów interdyscyplinarnych jest 24 prokuratorów. Pracują oni w zespołach funkcjonujących w gminach leżących na terenie obszarów położonych we właściwości poszczególnych prokuratur rejonowych.
Udział prokuratorów w pracach zespołów interdyscyplinarnych sprowadza się do pomocy przy opracowywaniu przez zespoły metodyki zbierania danych z wielu źródeł dotyczących przemocy w rodzinie i monitorowania tego zjawiska. Ma to w przyszłości pozwolić na stworzenie Lokalnego Systemu Przeciwdziałania Przemocy. Prokuratorzy na spotkaniach zespołów interdyscyplinarnych wskazują także często na rozwiązania prawno- interwencyjne w sytuacjach, w których dochodzi do przemocy w rodzinie.
Prokuratorzy nie są członkami grup roboczych pracujących bezpośrednio z pokrzywdzonymi przestępstwem, gdyż taką możliwość wykluczają uregulowania ustawowe. Jednak często inicjują za zgodą pokrzywdzonego utworzenie takiej grupy – zapewniającej pokrzywdzonemu kompleksową pomoc wszystkich służb – gdy w związku z wykonywanymi obowiązkami służbowymi powezmą informację o zaistnieniu przestępstwa przemocy w rodzinie.
Przedstawiciel Prokuratury Okręgowej w Szczecinie brał także udział w pracach powołanego Uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.
Przedmiotem prac tego Zespołu było opracowanie Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w Województwie Zachodniopomorskim.

Opracowała:
Anna Gawłowska-Rynkiewicz
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie